Document XOVdN36wxoYvO7ZnzemvVxo3x

Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: (SPF Sant Publique - FOD Volksgezondheid) (Cabinet Clarinval) vrijdag, 21 januari 2022 16:40 (Cabinet - Kabinet De Sutter) @debleeker.be; (CKMINFIN); (CKMINFIN); (CKMINFIN); (Cabinet - Kabinet De Sutter); (Cabinet - Kabinet De Sutter); 'Interkabinettenwerkgroep beleidscellen Vandenbroucke'; @teamjustitie.be; @gilkinet.fed.be; Cabinet - Kabinet De Sutter); (Cabinet Clarinval); (Cabinet - Kabinet Dermagne); (Cabinet - Kabinet Dermagne); (CKMINFIN); @just.fgov.be; @premier.be; (CKMINFIN); (SPF Sant Publique - FOD Volksgezondheid); (SPF Sant Publique - FOD Volksgezondheid); (Cabinet Clarinval); (Cabinet Clarinval) RE: Resultaten PFAS achtergrondmonitoring Goedemiddag , Gelieve hierbij de antwoorden op uw vragen te vinden: 1. Wat is de geografische spreiding van deze staalname? Zijn er clusters te merken waar contaminatie wordt vastgesteld of gaat het om een evenwichtige spreiding. Is er bijkomend onderzoek gepland om na te gaan hoe deze dieren dan toch werden blootgesteld ondanks dat ze niet in gebieden leven waar een sterke achtergrondcontaminatie wordt verwacht? De monsters in Vlaanderen zijn genomen in de buurt van bemonsteringspunten die het gewest gebruikt heeft voor zijn monitoring van PFAS in de bodem. Deze punten zijn gespreid over gans Vlaanderen en zijn geselecteerd op basis van de verwachting dat zij bovenop de achtergrondverontreiniging geen bijkomende belasting voor PFAS hebben. Het FAVV heeft rond deze punten gezocht naar geschikte monsternemingsplaatsen voor de dierlijke en plantaardige monsters die het gepland had. Er is geen clustering vastgesteld bij de 12 dierlijke monsters en het ene plantaardige monster waarin PFAS zijn aangetoond. Deze zijn eveneens gespreid over Vlaanderen. 2. Hoe gaan jullie om met producten die gecontamineerd zijn? Worden initiatieven genomen om deze te weren uit de voedselketen? Alle gevonden analysegehaltes voor PFAS voldoen ruimschoots aan de huidige actielimieten die het FAVV hanteert in afwezigheid van Europese normen voor PFAS. Er zijn dan ook geen maatregelen genomen voor de betrokken producten. 3. Is er een plan om landbouwers te ondersteunen die het slachtoffer zijn en ongewild verhoogde concentraties in hun producten hebben? Het FAVV werkt richtlijnen uit die landbouwers moeten helpen om de activiteiten te monitoren die problemen ondervinden doordat er PFAS is vastgesteld in de omgeving. Elke landbouwer zal deze richtlijnen individueel moeten aanpassen aan zijn specifieke eigen situatie. Hij zal binnen het kader van zijn 1 autocontrole het nodige moeten doen om een eventuele contaminatie zoveel als mogelijk te beperken. Eventuele economische steun is een bevoegdheid van de gewesten. 4. Is er bijkomend onderzoek gepland naar de blootstellingspathways? Hoe raken deze dieren gecontamineerd (bodem, water, voeder etc.?). Dit zou kunnen helpen bij het opstellen van mitigerende maatregelen. Er is geen bijkomend onderzoek van die aard gepland. De enige gemeenschappelijke factor, die uit de evaluatie van de analyseresultaten van de achtergrondmonitoring naar voor is gekomen, is het gebruik van grond (buitenbeloop). Alle dierlijke monsters met PFAS betroffen kippen, varkens en runderen met buitenbeloop die tijdens hun productieve leven waarschijnlijk bijna dagelijks contact hebben met de bodem. Hetzelfde fenomeen doet zich ook voor bij andere milieucontaminanten zoals dioxines. Andere factoren als voeder en drenkwater, die eveneens kunnen bijdragen aan de blootstelling van een dier aan PFAS, spelen mogelijk bij individuele gevallen een rol, maar zijn zeker geen gemeenschappelijke factoren. 5. Wat zijn voor het kabinet Clarinval de voornaamste conclusies van dit onderzoek en hoe zal hierover worden gecommuniceerd? De analyseresultaten van de plantaardige monsters geven aan dat de achtergrondcontaminatie voor PFAS in onverdacht gebied voldoende laag is om geen aantoonbare hoeveelheden van de 4 onderzochte PFAScongeneren in commercieel geteelde groenten en fruit te veroorzaken. Ze onderlijnen zo ook de ondergeschikte rol van groenten en fruit in de blootstelling van de consument aan PFAS via de voeding. De bevindingen in de dierlijke monsters zijn niet onverwacht. Ze bevestigen wat onder meer EFSA al heeft aangegeven over het belang van vrije uitloop als bron van PFAS voor dieren en het vlees en de eieren die zij produceren. Ze wijzen er ook op dat de achtergrondcontaminatie in Vlaanderen gemiddeld zo hoog is, dat voor landbouwdieren met buitenbeloop de EU-normen voor eieren en vlees, die momenteel op de tafel liggen, bij zowat 1 op 10 bedrijven zouden kunnen overschreden worden. Indien deze normen nu zouden in voege treden, dan zouden deze landbouwbedrijven corrigerende maatregelen moeten nemen om de blootstelling van PFAS van hun dieren te beperken en zo de nodige garanties naar de veiligheid van de consument te geven. De resultaten werden zowel gecommuniceerd naar de Vlaamse overheid als via een persbericht (https://www.favv-afsca.be/professionelen/publicaties/pers/2021/2021-12-22.asp) 6. Wat is de timeline voor de nieuwe Europese normen? Hoe gaan jullie daar in tussentijd mee om en lopen er al initiatieven om de invoering van deze normen voegtijdig te implementeren in Belgi? Het normeringsproces wordt opgevolgd door de FOD Volksgezondheid. Het lijkt op dit moment eerder onwaarschijnlijk dat er voor de zomer van 2022 Europese normen zullen zijn. Eens de normen gestemd zijn, zal het FAVV deze implementeren als actielimieten in afwachting van de inwerkingtreding als wettelijke normen via de EU regelgeving. Prettig weekend, ir. Medewerker Cel Landbouw en Veiligheid van de voedselketen Kabinet van Mijnheer David CLARINVAL Minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO's, Landbouw, Institutionele Hervormingen, Democratische Vernieuwing en belast met de Relaties met het Parlement. 2 Collaborateur Cellule Agriculture et Scurit alimentaire Cabinet de Monsieur David CLARINVAL Ministre des Classes moyennes, des Indpendants, des PME, de l'Agriculture, des Rformes institutionnelles, du Renouveau dmocratique et charg des Relations avec le Parlement. Karmelietenstraat 15 1000 Bruxelles - Brussel VERZAKING De informatie opgenomen in dit e-mailbericht is vertrouwelijk van aard. Bent u niet de geadresseerde, gelieve dit bericht te vernietigen en de verzender daarvan op de hoogte te brengen. In geen geval is de Minister aansprakelijk voor enige schade, van welke aard ook, die het directe of indirecte gevolg is van handelingen en/of beslissingen die (mede) gebaseerd zijn op de in of met dit e-mailbericht verstuurde informatie. Elke opvatting of enig oordeel in dit e-mailbericht is die van de verzender en geeft dus niet (noodzakelijk) die van de Minister weer. -------------------------------------------- RENONCIATION L'information que contient ce courrier lectronique est confidentielle. Si vous n'tes pas le destinataire de ce message, prire de le dtruire et d'en informer l'expditeur. En aucun cas le Ministre n'est responsable de dommages quelconques rsultant directement ou indirectement d'actions et/ou de dcisions bases sur l'information envoye dans ce courriel. Toutes opinions et toutes conclusions dans ce message sont l'expression de son expditeur et ne reprsentent pas (ncessairement) celles du Ministre. Van: (Cabinet - Kabinet De Sutter) Verzonden: dinsdag, 18 januari 2022 17:11 Aan: (Cabinet Clarinval) Onderwerp: FW: Resultaten PFAS achtergrondmonitoring @desutter.fed.be> @clarinval.belgium.be> Beste , Ik kom nog even terug op onderstaande vragen. Wat is het verdere verloop van dit dossier? Hoe zal dit verder worden aangepakt? Hartelijke groeten, From: (Cabinet - Kabinet De Sutter) Sent: woensdag 15 december 2021 16:56 To: @vandenbroucke.fed.be>; 3 @debleeker.be; @uzgent.be>; @teamjustitie.be>; (CKMINFIN) @vincent.minfin.be>; (CKMINFIN) @vincent.minfin.be>; (CKMINFIN) < @vincent.minfin.be>; @diplobel.fed.be; (Cabinet - Kabinet De Sutter) @desutter.fed.be>; (Cabinet - Kabinet De Sutter) @desutter.fed.be>; @ecolo.be>; @gilkinet.fed.be>; 'Interkabinettenwerkgroep beleidscellen Vandenbroucke' @vandenbroucke.fed.be>; @teamjustitie.be; @gilkinet.fed.be; (Cabinet - Kabinet De Sutter) @desutter.fed.be>; ' @vandenbroucke.fed.be>; @vandenbroucke.fed.be>; @premier.be>; (Cabinet Clarinval) @clarinval.belgium.be>; (Cabinet - Kabinet Dermagne) @dermagne.fed.be>; @premier.be>; @debleeker.be> Cc: (Cabinet - Kabinet Dermagne) @dermagne.fed.be>; @vandenbroucke.fed.be; (CKMINFIN) @vincent.minfin.be>; @premier.be>; @diplobel.fed.be>; @gilkinet.fed.be>; @just.fgov.be; @premier.be; @vandenbroucke.fed.be>; (CKMINFIN) @vincent.minfin.be>; (SPF Sant Publique - FOD Volksgezondheid) @health.fgov.be>; (SPF Sant Publique - FOD Volksgezondheid) @health.fgov.be>; (Cabinet Clarinval) @clarinval.belgium.be>; (Cabinet Clarinval) @clarinval.belgium.be> Subject: RE: Resultaten PFAS achtergrondmonitoring Beste collega's, Hartelijk bedankt voor het delen van deze resultaten. De resultaten voor bepaalde dierlijke producten leiden toch tot enige ongerustheid. Vooral gezien het feit dat het hier om een achtergrondmeting gaat uit gebieden die geen hotspots van dergelijke stoffen zouden zijn. Daarom hebben we nog enkele extra vragen hieromtrent: Wat is de geografische spreiding van deze staalname? Zijn er clusters te merken waar contaminatie wordt vastgesteld of gaat het om een evenwichtige spreiding. Is er bijkomend onderzoek gepland om na te gaan hoe deze dieren dan toch werden blootgesteld ondanks dat ze niet in gebieden leven waar een sterke achtergrondcontaminatie wordt verwacht? Hoe gaan jullie om met producten die gecontamineerd zijn? Worden initiatieven genomen om deze te weren uit de voedselketen? Is er een plan om landbouwers te ondersteunen die het slachtoffer zijn en ongewild verhoogde concentraties in hun producten hebben? Is er bijkomend onderzoek gepland naar de blootstellingspathways? Hoe raken deze dieren gecontamineerd (bodem, water, voeder etc.?). Dit zou kunnen helpen bij het opstellen van mitigerende maatregelen. Wat zijn voor het kabinet Clarinval de voornaamste conclusies van dit onderzoek en hoe zal hierover worden gecommuniceerd? Wat is de timeline voor de nieuwe Europese normen? Hoe gaan jullie daar in tussentijd mee om en lopen er al initiatieven om de invoering van deze normen voegtijdig te implementeren in Belgi? Vele groeten en alvast hartelijk bedankt, Van: (Cabinet Clarinval) @clarinval.belgium.be> Verzonden: vrijdag 10 december 2021 11:33 Aan: @vandenbroucke.fed.be>; @debleeker.be; @uzgent.be>; @teamjustitie.be>; (CKMINFIN) @vincent.minfin.be>; (CKMINFIN) @vincent.minfin.be>; (CKMINFIN) @vincent.minfin.be>; @diplobel.fed.be; 4 (Cabinet - Kabinet De Sutter) @desutter.fed.be>; (Cabinet - Kabinet De Sutter) @desutter.fed.be>; (Cabinet - Kabinet De Sutter) @desutter.fed.be>; @ecolo.be>; @gilkinet.fed.be>; 'Interkabinettenwerkgroep beleidscellen Vandenbroucke' @vandenbroucke.fed.be>; @teamjustitie.be; @gilkinet.fed.be; (Cabinet - Kabinet De Sutter) @desutter.fed.be>; @vandenbroucke.fed.be>; @vandenbroucke.fed.be>; @premier.be>; (Cabinet Clarinval) @clarinval.belgium.be>; (Cabinet - Kabinet Dermagne) @dermagne.fed.be>; @premier.be>; @debleeker.be> CC: (Cabinet - Kabinet Dermagne) @dermagne.fed.be>; @vandenbroucke.fed.be; (CKMINFIN) @vincent.minfin.be>; (Cabinet - Kabinet De Sutter) @desutter.fed.be>; @premier.be>; @diplobel.fed.be>; @gilkinet.fed.be>; @just.fgov.be; @premier.be; @vandenbroucke.fed.be>; (CKMINFIN) @vincent.minfin.be>; (SPF Sant Publique - FOD Volksgezondheid) @health.fgov.be>; (SPF Sant Publique - FOD Volksgezondheid) @health.fgov.be>; (Cabinet Clarinval) @clarinval.belgium.be>; (Cabinet Clarinval) @clarinval.belgium.be> Onderwerp: Resultaten PFAS achtergrondmonitoring Beste, We hebben de resultaten van de achtergrondmonitoring op PFAS ontvangen. Gezien Vlaanderen door de aard van zijn actuele en historische economische activiteit vermoedelijk meer vervuild is met PFAS, werd ervoor geopteerd om in 2021 enkel de monitoring in dit gewest te organiseren. Walloni komt dan in 2022 aan de beurt. De monsternemingen in Vlaanderen zijn in grote lijnen gelopen zoals gepland. Er zijn finaal 117 van de geplande 125 dierlijke monsters en 58 van de geplande 60 plantaardige monsters genomen. De niet genomen monsters zijn te verklaren door een gebrek aan valabele bedrijven en percelen in de omgeving van de 50 gekozen meetpunten. Deze meetpunten stemden overeen met de locaties die Vlaanderen enkele jaren geleden gebruikt had voor zijn monitoring van PFAS in de bodem. Ze waren geselecteerd op basis van de verwachting dat zij bovenop de achtergrondverontreiniging geen bijkomende belasting voor PFAS zouden hebben. De monsters zijn verdeeld als volgt: - Dierlijke productie (aantal genomen vs geplande monsters) o eieren van kippen met vrije uitloop: 20/20 monsters o eieren van kippen zonder vrije uitloop: 15/15 monsters o koemelk: 15/15 monsters o vlees van kippen met vrije uitloop: 9/15 monsters o vlees van kippen zonder vrije uitloop: 16/15 monsters o vlees van varkens met vrije uitloop: 13/15 monsters o vlees van varkens zonder vrije uitloop: 15/15 monsters o vlees van vleesrunderen: 14/15 monsters - Plantaardige productie (aantal genomen vs geplande monsters) o aardappelen: 15/15 monsters o bonen: 13/15 monsters o bloemkolen: 10/10 monsters o appelen: 10/10 monsters o peren: 10/10 monsters Analyseresultaten 5 - Alle monsters werden door Sciensano geanalyseerd voor de 4 door EFSA en het SciCom naar geschoven PFAS-congeneren: PFOS, PFOA, PFNA en PFHxS. De door het labo gehanteerde detectielimiet was voldoende laag om de resultaten te kunnen vergelijken met de normen, die momenteel op EU-niveau ter discussie voorliggen. De analyseresultaten zijn als volgt: Plantaardige monsters Op n monster na, zijn er geen PFAS aangetoond in de plantaardige monsters, die zowel eetbare knollen betrof, als bovengronds geteelde groenten en fruit. Enkel op een perceel bloemkolen werd een laag PFOA gehalte van 0,075 g/kg gemeten. Aangezien er geen actielimieten zijn, noch normen ter discussie liggen bij de EU, kan dit gehalte niet verder afgetoetst worden. Dierlijke monsters Er zijn PFAS aangetoond in 12 van de 117 onderzochte monsters. Deze 12 monsters zijn geografisch verspreid over Vlaanderen en zijn niet gelinkt aan bepaalde meetpunten. Ze zijn te vinden in de volgende categorien: Drie monsters van eieren van kippen met vrije uitloop met waarden voor de som van de 4 PFAS van respectievelijk 0,234 g/kg (enkel PFOS), 1,271 g/kg (1,140 g/kg PFOS en 0,131 g/kg PFNA) en 1,890 g/kg (enkel PFOS). Alle 3 resultaten zijn conform aan de actielimieten die het FAVV momenteel hanteert voor PFOS en PFOA. Afgetoetst aan het voorstel van normen die op EU-niveau ter discussie voorliggen, kan gesteld worden dat: - de waarde van 1,890 g/kg hoger ligt dan de voorgestelde norm van 1,5 g/kg voor de som van de 4 PFAS; - in 2 gevallen de voorgestelde individuele norm voor PFOS (0,7 g/kg) overschreden wordt. Twee monsters van vlees van kippen met vrije uitloop met een waarde voor de som van de 4 PFAS van 0,064 g/kg (enkel PFHxS), respectievelijk 0,762 g/kg (enkel PFOS). De beide monsters zijn conform aan de actielimieten van het FAVV - er is geen actielimiet bepaald voor PFHxS. Afgetoetst aan het voorstel van normen die op EU-niveau ter discussie voorliggen, kan gesteld worden dat: - voor de beide monsters de voorgestelde individuele norm van 1,3 g/kg voor de som van de 4 PFAS niet is overschreden; - de gevonden waarde voor PFHxS de voorgestelde individuele norm voor deze congeneer (0,1 g/kg) niet overschrijdt; - de gevonden waarde voor PFOS de voorgestelde individuele norm voor deze congeneer (0,7 g/kg) overschrijdt. Twee monsters van vlees van varkens met vrije uitloop met waarden voor de som van de 4 PFAS van respectievelijk 0,272 g/kg (0,160 g/kg PFOS en 0,112 g/kg PFOA) en 0,450 g/kg (0,333 g/kg PFOS, 0,053 g/kg PFOA en 0,064 g/kg PFHxS). De beide resultaten zijn conform aan de actielimieten die het FAVV momenteel hanteert voor PFOS en PFOA. Afgetoetst aan het voorstel van normen die op EU-niveau ter discussie voorliggen, kan gesteld worden dat: - er geen overschrijding is van de voorgestelde norm van 1,3 g/kg voor de som van de 4 PFAS; - voor de beide monsters de voorgestelde individuele norm voor PFOS (0,1 g/kg) overschreden wordt. Vijf monsters van vlees van runderen met waarden voor de som van de 4 PFAS van respectievelijk 0,050 g/kg (enkel PFNA), 0,053 g/kg (enkel PFOS), 0,064 g/kg (enkel PFOS), 0,068 g/kg (enkel PFOS) en 0,215 g/kg (enkel PFOS). De vijf resultaten zijn conform aan de actielimieten die het FAVV momenteel hanteert voor PFOS en PFOA. Afgetoetst aan het voorstel van normen die op EU-niveau ter discussie voorliggen, kan gesteld worden dat: - er geen overschrijding is van de voorgestelde norm van 1,3 g/kg voor de som van de 4 PFAS; - in n geval de voorgestelde individuele norm voor PFOS (0,1 g/kg) overschreden wordt 6 Samengevat: Op een totaal van 175 stalen werd in 13 stalen PFAS aangetroffen. Bij 6 stalen lagen de analyseresultaten boven het voorstel van normen die op EU-niveau ter discussie voorliggen. Er werd geen PFAS aangetroffen bij dieren die hun ganse productiecyclus op stal werden gehouden. Bij dieren, die wel (deels) buiten gehouden, wordt in ongeveer 20% van de monsters (12 op 56) PFAS aangetroffen. Met vriendelijke groet, ir. Medewerker Cel Landbouw en Veiligheid van de voedselketen Kabinet van Mijnheer David CLARINVAL Minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO's, Landbouw, Institutionele Hervormingen, Democratische Vernieuwing en belast met de Relaties met het Parlement. Collaborateur Cellule Agriculture et Scurit alimentaire Cabinet de Monsieur David CLARINVAL Ministre des Classes moyennes, des Indpendants, des PME, de l'Agriculture, des Rformes institutionnelles, du Renouveau dmocratique et charg des Relations avec le Parlement. 7 Karmelietenstraat 15 1000 Bruxelles - Brussel VERZAKING De informatie opgenomen in dit e-mailbericht is vertrouwelijk van aard. Bent u niet de geadresseerde, gelieve dit bericht te vernietigen en de verzender daarvan op de hoogte te brengen. In geen geval is de Minister aansprakelijk voor enige schade, van welke aard ook, die het directe of indirecte gevolg is van handelingen en/of beslissingen die (mede) gebaseerd zijn op de in of met dit e-mailbericht verstuurde informatie. Elke opvatting of enig oordeel in dit e-mailbericht is die van de verzender en geeft dus niet (noodzakelijk) die van de Minister weer. -------------------------------------------RENONCIATION L'information que contient ce courrier lectronique est confidentielle. Si vous n'tes pas le destinataire de ce message, prire de le dtruire et d'en informer l'expditeur. En aucun cas le Ministre n'est responsable de dommages quelconques rsultant directement ou indirectement d'actions et/ou de dcisions bases sur l'information envoye dans ce courriel. Toutes opinions et toutes conclusions dans ce message sont l'expression de son expditeur et ne reprsentent pas (ncessairement) celles du Ministre. 8