Document NG2yeOZx3y0E99kjR2opEyebb

WINWIrreSNIIPW44 PFAS in lucht Expertengroep PFAS 14/06/2022 VLAAMSE MILIEUMAATSCHAPPIJ PFAS verspreiding via lucht ATMOSFEER GASSEN DEELTJES PrOAFFFEFFO FFFFFFF OH F Vlaanderen is milieu PFFISF FF F R..2. (\-(,?(\ CIP PFBA F FF F F 0 OH F F 7EPO . -0 WOGE SIT IE 4 V7 rr NATTE DEPOSITIE LUCHT 2 PFAS-metingen in lucht Tot voor kort geen PFAS-metingen in lucht in Vlaanderen Literatuurstudie PFAS-actieplan Relevante verspreiding via atmosfeer Nood aan meetmethoden voor emissie en omgevingslucht Ontwikkeling meetmethoden gestart in 2021 (Test)metingen rond 3M en Oosterweel (juni 2021) (Test)metingen in schouw van INDAVER Antwerpen 3 Meetperiode juli 2021 - januari 2022 Studie door VITO in samenwerking met VMM Meetplaatsen Zwevend stof 4 + 1 plaatsen Depositie 9 + 1 plaatsen + N016 (Dessel) Zwevend stof 5 meetplaatsen van 2 juli 2021 - 12 januari 2022 Bemonstering Stofbemonsteraar met TSP-kop (2,3 m3/u) 48 u blootstelling per (kwartsvezel)filter Analyse Filters samengevoegd per week 38 PFAS-verbindingen (7 indicatief) Extractie en LC-MS/MS (cf. WAC/IV/A/025) Rapporteergrens Meestal 0,15 ng/monster -> RG = 0,0004 ng/m3 Hoger voor HFPO-DA en PFBA -> hoogste RG = 0,003 ng/m Waarden < RG gelijkgesteld aan 0 6 Depositie 10 meetplaatsen van 29 juli 2021 - 13 januari 2022 Bemonstering 3 depositiekruiken (glas - 1,5 liter) 28 d blootstelling Opwerking en analyse Waterige fase (deelstaal) Stofvormige fase (filtratie + wanden) Instrumentele analyse cf. filters Rapporteergrens Stoffractie: meestal 0,1 ng/monster -> RG = 0,17 ng/m2/dag Waterfractie: mediane RG 3,5 ng/monster, hoger voor bv. PFBA, PFOA en PFOS (tot 26 ng/monster) Waarden < RG gelijkgesteld aan 0 (mogelijk onderschatting) 7 Meteo VMM Melsele / KMI Ukkel Neerslag Juli en oktober: zeer nat November: zeer droog Windrichting Algemeen ZO tot ZW, maar ook periodes met bv. vooral NO-wind (september) 8 PFAS in zwevend stof vs. depositie PFOS PFBA EFSA-4 Zwevend stof 66% 2% 77% Depositie 18% 50% 23% 9 PFAS in zwevend stof (op basis van hoogste metingen in ZD08 Neerstraat) 9 PFAS-verbindingen > 1% van totale PFAS-concentratie Samen 96% van totaal PFAS Overige 4%: 9 verbindingen elk <1% PFOS 2/3e van totale PFAS PFOA 8% van totale PFAS 10 Zwevend stof Zeer laag op achtergrondlocatie (vaak <RG) -> duidelijk hoger in Zwijndrecht en omgeving Hoogste EFSA-PFAS in ZD08 (Neerstraat), gevolgd door R897 (Scheldelaan) Concentratie EFSA-PFAS neemt sterk af met toenemende afstand tot 3M en werfzone Suggereert een sterk lokaal karakter van de PFAS-vervuiling in zwevend stof 11 - Variatie in tijd grootst op ZD08 - Op individuele filters nog hogere concentraties op ZD08 (tot 1,06 ng/m) - Indicatie dat PFAS emissiebron(nen) zich bevinden tussen ZD01 en R897 12 Tijdelijk toetsingskader Op basis van EFSA tolerable weekly intake (4,4 ng/kg/week) Som van PFNA + PFOA + PFHxS + PFOS Waarde tussen 0,4 en 2,2 ng/m voor som 4 EFSA-PFAS Allocatiefactor tussen 20% en 100% Jaargemiddelde concentratie (chronische blootstelling) 13 PFAS in depositie (op basis van gemiddelde van alle locaties) 5 PFAS-verbindingen > 1% van totale PFAS-concentratie PFBA, PFBS, PFOS, PFOA en PFOSA Overige maar sporadisch en in lage concentratie PFBA en PFBS (4 C) Gemiddeld 50% en 19% PFOS en PFOA (8 C, EFSA) Gemiddeld 18 en 5% 14 Depositie Depositie niet `nul' op achtergrond -> hogere EFSA-PFAS t.o.v. achtergrond op 6 van 9 locaties EFSA-PFAS in depositie vertoont dalende gradint met toenemende afstand tot 3M en werf Invloed wind: lagere depositie op locaties Z-ZO (vaak windafwaarts) dan op locaties N-NO 15 Depositie-surplus per meetplaats = verschil ten opzichte van achtergrondlocatie Hoog depositie-surplus EFSA-PFAS: vooral door PFOS (ZD11, ZD07, ZD08) en/of PFOA (ZD08, ZD12, AL01, R897) 16 Depositie-surplus per meetplaats = verschil ten opzichte van achtergrondlocatie Hoog depositie-surplus PFBA: opnieuw ZD11, ZD07, ZD08, maar ook opvallend hoog op AL01 -> door hoge depositie waterfase in oktober 17 Conclusies PFAS in omgeving 3M >> achtergrond Duidelijke lokale gradint en invloed windrichting -> bron Op basis van meetlocaties geen onderscheid 3M vs. werfzone Maar: ook depositie van bv. PFBA op grotere afstand Samenstelling verschilt tussen zwevend stof en depositie Gedrag/verspreiding verschilt naargelang PFAS Historische vs. actuele vervuiling Vooral voor depositie verschillen tussen locaties Grote variatie in tijd Bv. invloed van meteo (wind, neerslag) en activiteiten -> langer meten noodzakelijk Toetsingskader Zwevend stof Tijdelijk toetsingskader: gezondheidsrisico PFAS in zwevend stof wordt als verwaarloosbaar beschouwd Wat met bv. PFBA, PFBS, ...? Depositie Ook gezondheidskundige vertaling gewenst Andere blootstellingsroutes in kaart brengen Globale verspreiding en blootstelling Verbanden tussen milieucompartimenten 19 Meer informatie Rapport en samenvatting VMM https://www.vmm.be/publicaties/studie-naar-pfas-in-lucht-en-deposities-inde-omgeving-van-3m-en-zwijndrecht PFAS Vlaanderen - luchtmetingen Zwijndrecht https://www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/zwijndrecht/pfas-in-de-luchtmetingen-in-zwijndrecht Meetresultaten Data beschikbaar op websites VMM & PFAS Vlaanderen Binnenkort ook interactief op PFAS Verkenner (DOV) 20