Document 2a7dQwZ6j43rkDM0z1kXXDVg

DOC 55 2260/001 DOC 55 2260/001 Chambre des reprsentants de Belgique Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers 18 octobre 2021 18 oktober 2021 PROPOSITION DE RSOLUTION visant lutter contre la pollution et les risques sanitaires lis l'exposition aux PFAS prsents dans les emballages alimentaires (dpose par M. Daniel Senesael et consorts) VOORSTEL VAN RESOLUTIE betreffende het tegengaan van vervuiling door PFAS in voedingsverpakkingen en van de gezondheidsrisico's ingevolge de blootstelling eraan (ingediend door de heer Daniel Senesael c.s.) CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 05418 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE 2 DOC 55 2260/001 N-VA: Ecolo-Groen: PS: VB: MR: CD&V: PVDA-PTB: Open Vld : Vooruit: cdH: DFI: INDEP-ONAFH: Nieuw-Vlaamse Alliantie Ecologistes Confdrs pour l'organisation de luttes originales -- Groen Parti Socialiste Vlaams Belang Mouvement Rformateur Christen-Democratisch en Vlaams Partij van de Arbeid van Belgi -- Parti du Travail de Belgique Open Vlaamse liberalen en democraten Vooruit centre dmocrate Humaniste Dmocrate Fdraliste Indpendant Indpendant -- Onafhankelijk Abrviations dans la numrotation des publications: DOC 55 0000/000 Document de la 55e lgislature, suivi du numro de base et numro de suivi QRVA Questions et Rponses crites CRIV Version provisoire du Compte Rendu Intgral CRABV Compte Rendu Analytique Compte Rendu Intgral, avec, gauche, le compte rendu CRIV intgral et, droite, le compte rendu analytique traduit des interventions (avec les annexes) PLEN Sance plnaire COM Runion de commission MOT Motions dposes en conclusion d'interpellations (papier beige) Afkorting bij de numering van de publicaties: DOC 55 0000/000 Parlementair document van de 55e zittingsperiode + basisnummer en volgnummer QRVA Schriftelijke Vragen en Antwoorden CRIV Voorlopige versie van het Integraal Verslag CRABV Beknopt Verslag Integraal Verslag, met links het defi nitieve integraal CRIV verslag en rechts het vertaald beknopt verslag van de toespraken (met de bijlagen) PLEN Plenum COM Commissievergadering MOT Moties tot besluit van interpellaties (beigekleurig papier) CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE DOC 55 2260/001 3 DVELOPPEMENTS TOELICHTING Mesdames, Messieurs, 1.Les PFAS, c'est quoi? L'acronyme PFAS dsigne un groupe de plus de 6 000 substances synthtiques, dites perfluoroalkyles et polyfluoroalkyles. Ces substances sont utilises pour la confection d'un large champ de produits relevant principalement des domaines: -- de l'aviation (tubes, flexibles, joints d'tanchit, liquides de freinage et de refroidissement, freins, revtements de fils et de cbles, mousses antiincendie, recouvrements d'intrieur, etc.); -- de l'alimentation (emballages); -- de l'habillement (vtements hydrofugs, rsistants l'huile, aux tches, etc.); -- des cosmtiques (crmes, produits de maquillage); -- des quipements de plein air (tentes, sacs de couchage, cordes, sacs dos, etc.); -- de l'automobile (essieux, joints, revtements de fils et de cbles, jauges de carburant, recouvrements d'intrieur, liquides de refroidissement, rservoirs, amortisseurs, etc.); -- de la construction (membranes architecturales, revtements de peinture, adhsifs, mastics, calfeutrants, fils, cbles, moquettes antitaches, etc.); -- de l'industrie chimique et pharmaceutique (tuyaux, rservoirs, soupapes, lubrifiants, vtements de travail, mousses anti-incendie, etc.); -- de l'lectronique (matriaux de gravure et de rsistance, disques durs, tlphones portables, priphriques sans fil et stations de base, cartes de circuits imprims, centres de donnes pour le cloud computing, fibres optiques, connecteurs RF (radio frequency/frquence radio), antennes WiFi, etc.); -- de l'agriculture (pesticides); -- de l'nergie (batteries au lithium, piles combustible, panneaux solaires/photovoltaques, etc.); Dames en Heren, 1.Wat zijn PFAS? De afkorting PFAS verwijst naar een groep van ruim 6 000 synthetische stoffen, de zogenaamde "perfluoralkylstoffen" en "polyfluoralkylstoffen". Die stoffen worden gebruikt bij de vervaardiging van een breed spectrum van producten, voornamelijk in de volgende domeinen: -- vliegtuigbouw (buizen, slangen, dichtingen, rem- en koelvloeistoffen, remmen, draad- en kabelbekleding, brandwerend schuim, binnenbekleding enzovoort); -- voeding (verpakkingen); -- kleding (waterwerende, oliewerende, vlekwerende kledij enzovoort); -- cosmetica (crmes, make-up); -- openluchtuitrusting (tenten, slaapzakken, touwen, rugzakken enzovoort); -- auto-industrie (assen, pakkingen, bekleding van draden en kabels, brandstofmeters, binnenbekleding, koelvloeistoffen, tanks, vering enzovoort); -- bouw (bouwvliezen, verfsystemen, lijmen, kits, afdichtproducten, draden, kabels, vlekwerend kamerbreed tapijt enzovoort); -- chemische en farmaceutische industrie (buizen, tanks, ventielen, smeermiddelen, werkkledij, brandwerend schuim enzovoort); -- elektronica (graveermateriaal, weerstanden, harde schijven, draagbare telefoons, draadloze randapparatuur en laadstations, gedrukte circuitkaarten, datacentra voor cloud computing, glasvezelkabels, RF-verbindingen ("RF" = "radio frequency"), wifiantennes enzovoort); -- landbouw (pesticiden); -- energie (lithiumbatterijen, brandstofcellen, fotovoltasche zonnepanelen enzovoort); CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE 4 DOC 55 2260/001 -- de la scurit (quipements de pompier, gilets pare-balles, combinaisons de protection chimique, mousses anti-incendie, etc.); -- de la cuisine et de l'entretien (ustensiles antiadhsifs, produits nettoyants); -- de la sant (revtements de cathter, emballages blisters, stents, aiguilles, filtres, joints, tubes, rsistants aux protines, isolants, isolants dilectriques, chemises d'hpital, rideaux, peintures pour murs et sols, etc.); -- de l'industrie ptrolire et gazire (joints, tuyaux, mousses anti-incendie, etc.); -- de la microlectronique (matriaux de gravure et de rsistance, fluides de schage et de nettoyage, polymres, mouillants pour les agents de gravure chimiques, joints, machines de dpt de plasma et de vapeur, quipements de traitement, rservoirs, vannes, pompes, tuyaux, etc.)1. Les PFAS prsentent la particularit d'tre des substances grande stabilit chimique et thermique. La capacit de rsistance aux processus de dgradation biotiques (dgradation microbienne, mtabolisation) et abiotiques (photolyse, oxydation, etc.) de leurs parties fluores favorise grandement leur persistance et leur bioaccumulation dans bien des cas. Par la voie de la dgradation des produits qui les contiennent, de telles substances se retrouvent en grande quantit non seulement dans l'air, dans l'eau douce (de surface ou souterraine) et sale, dans les sols, mais galement dans les organismes vgtaux et animaux. 2.Risques sanitaires lis aux PFAS De par la mobilit de ces substances dans l'environnement, celles-ci viennent contaminer l'organisme humain. Il peut aujourd'hui tre affirm que la grande majorit de la population mondiale prsente des traces de molcules perfluoroalkyles et polyfluoroalkyles dans l'organisme. Les facteurs dterminants de la contamination humaine aux PFAS sont les suivants: -- l'exposition aux produits de consommation contenant des PFAS; -- l'exposition aux PFAS dans le cadre professionnel; -- veiligheid (brandweeruitrusting, kogelwerende vesten, chemische-beschermingspakken, brandwerend schuim enzovoort); -- keuken en onderhoud (anti-aanbakgerei, schoonmaakmiddelen); -- gezondheid (katheterbekledingen, blisterverpakkingen, stents, naalden, filters, dichtingen, buizen, protenebestendige producten, isolatiemateriaal, niet-geleidende isolatie, ziekenhuisschorten, gordijnen, verf voor muren en vloeren enzovoort); -- petroleum- en gasindustrie (pakkingen, buizen, brandwerend schuim enzovoort); -- micro-elektronica (graveermateriaal, weerstanden, droog- en schoonmaakvloeistoffen, polymeren, bevochtigers voor de chemische graveerstoffen, dichtingen, plasma- en stoomafzettingsapparatuur, behandelingsapparatuur, tanks, afsluitkleppen, pompen, buizen enzovoort)1. Kenmerkend voor PFAS is dat die stoffen chemisch en thermisch uiterst stabiel zijn. Doordat de fluorcomponenten ervan goed bestand zijn tegen biotische afbraakprocessen (= afbraak door microben, stofwisseling) en abiotische afbraakprocessen (= fotolyse, oxidatie), hebben zij een bijzonder lange levensduur en blijven zij ook lang in het milieu aanwezig (bioaccumulatie). Door de afbraak van de producten waarin ze zijn verwerkt, komen dergelijke stoffen in grote hoeveelheden terecht in de lucht, in zoet (oppervlakte- of grond)water, in zout water, in de bodem, alsook in plantaardige en dierlijke organismen. 2.De gezondheidsrisico's van PFAS Doordat die stoffen in het milieu circuleren, besmetten zij het menselijk lichaam. Thans kan worden gesteld dat bij de overgrote meerderheid van de wereldbevolking sporen van perfluoralkyl- en polyfluoralkylmoleculen in het lichaam aanwezig zijn. Bij de besmetting van mensen met PFAS zijn de volgende factoren bepalend: -- blootstelling aan consumptieproducten die PFAS bevatten; -- blootstelling aan PFAS in de werkomgeving; 1 Voir ce sujet notamment: GLGE Juliane, et al., "An overview of the uses of per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS)" in Environmental Science: Processes & Impacts, 2020, vol.12. 1 Zie hierover: GLGE Juliane, et al., "An overview of the uses of per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS)", in Environmental Science: Processes & Impacts, 2020, vol.12. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE DOC 55 2260/001 5 -- l'ingestion de nourriture et d'eau contamins par des PFAS; -- l'exposition de l'air, de la poussire et le contact avec des sols vhiculant des PFAS2. N'tant pas systmatiquement reconnues par l'organisme humain, ces molcules chimiques dites "ternelles" (forever chemicals) sont difficilement mtabolises et limines par l'entremise des urines, des excrments et de la sueur; en consquence, elles tendent s'accumuler dans le sang et, plus particulirement, dans les protines plasmatiques. Les tudes pidmiologiques soulignent que l'accumulation des PFAS dans le sang peut tre corrle au dveloppement des troubles de sant suivants chez les tres humains: -- l'apparition de cancers; -- le dysfonctionnement hpatique; -- l'hypothyrodie; -- la trop faible production d'hormones par la glande thyrode; -- l'augmentation du taux de cholestrol dans le sang; -- l'inflammation de l'intestin (colite ulcreuse); -- la diminution du poids et de la taille constats la naissance; -- l'obsit; -- la diminution de la rponse immunitaire aux vaccins; -- la rduction des taux d'hormones; -- le retard de la pubert3. Il existe aujourd'hui plusieurs indices toxicologiques portant sur la prsence des PFAS dans le sang: -- consumptie van voeding en van water die besmet zijn met PFAS; -- blootstelling aan lucht en stof en contact met bodems die PFAS bevatten2. Die "eeuwige moleculen" ("forever chemicals") worden niet systematisch herkend door het menselijk organisme en de stofwisseling. De eliminatie ervan via urine, uitwerpselen en zweet verloopt bovendien moeizaam. Bijgevolg hebben zij de neiging zich op te hopen in het bloed en meer bepaald in de plasmaprotenen. In de epidemiologische studies wordt benadrukt dat er een verband bestaat tussen de ophoping van PFAS in het bloed en de ontwikkeling van de volgende gezondheidsstoornissen bij de mens: -- het ontstaan van kankers; -- slechte werking van de lever; -- hypothyreodie; -- te lage hormoonaanmaak door de schildklier; -- verhoging van het cholesterolgehalte in het bloed; -- darmontsteking (colitis ulcerosa); -- lichtere en kleinere borelingen; -- obesitas; -- vermindering van de immuunreactie op vaccins; -- vermindering van het hormoongehalte; -- latere puberteit3. Er bestaan vandaag meerdere toxicologische indicatoren met betrekking tot de aanwezigheid van PFAS in het bloed, namelijk: 2 "Imprgnation de la population franaise par les composs perfluors", Programme national de biosurveillance, Esteban 2014-2016, Sant publique France, tudes et enqutes, 2019, p.1, 8-9. 3 "Emerging chemical risks in Europe -- "PFAS"" [en ligne], European Environnement Agency, 2019, disponible sur https:// www.eea.europa.eu/publications/emerging-chemical-risks-in -europe. PFAS Exposure and Risk of Cancer [en ligne], National Cancer Institute, Division of Cancer Epidemiology & Genetics, disponible sur https://dceg.cancer.gov/research/what-we-study/pfas. 2 "Imprgnation de la population franaise par les composs perfluors", Programme national de biosurveillance, Esteban 2014-2016, Sant publique France, tudes et enqutes, 2019, blz.1, 8-9. 3 "Emerging chemical risks in Europe -- "PFAS"" [online], European Environnement Agency, 2019, beschikbaar op https://www.eea .europa.eu/publications/emerging-chemical-risks-in-europe. "PFAS Exposure and Risk of Cancer" [online], National Cancer Institute, Division of Cancer Epidemiology & Genetics, beschikbaar op https://dceg.cancer.gov/research/what-we-study/pfas. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE 6 DOC 55 2260/001 1.la dose hebdomadaire tolrable (DHT) pour la somme de PFOA, PFNA, PFHxS et PFOS de 4,4 nanogrammes par kilogramme de poids corporel prconise par l'Autorit europenne de scurit des aliments (EFSA)4; 2.HBM (Human biomonitoring): a.HBM-I: 2 nanogrammes de PFOA et 5 nanogrammes de PFOS par millilitre de plasma sanguin ou de srum (les donnes scientifiques actuellement disponibles ne permettent pas d'estimer qu'il y a un risque d'altration de la sant si ces seuils ne sont pas dpasss); b.HBM-II: i.pour les femmes en ge de procrer, 5 nanogrammes de PFOA et 10 nanogrammes de PFOS; ii. pour les autres groupes de population, 10 nanogrammes de PFOA et 20 nanogrammes de PFOS (si la valeur HBM II est dpasse, une importante altration de la sant est possible, mais peut ne pas se produire en raison du rle jou par les facteurs individuels)5. Une valuation de l'EFSA, demande par la Commission europenne, a dmontr que "les estimations de l'exposition pour la majorit des groupes de population (ge) ont dpass la DHT de 4,4 ng/kg p.c. (NDLR: ng par kilogramme de poids corporel) par jour, 1.de door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) voorgestane wekelijks tolereerbare dosis (TWI -- Admissible Tolerable Weekly Intake) voor de som van PFOA, PFNA, PFHxS en PFOS van 4,4 nanogram per kilo lichaamsgewicht4; 2.HBM (Human biomonitoring): a.HBM-I: 2 nanogram PFOA en 5 nanogram PFOS per milliliter bloedplasma of serum (op grond van de momenteel beschikbare wetenschappelijke gegevens kan niet worden ingeschat of er van een gezondheidsrisico sprake is bij niet-verschrijding van de drempelwaarden); b.HBM-II: i.bij geslachtsrijpe vrouwen: 5 nanogram PFOA en 10 nanogram PFOS; ii. bij de andere bevolkingsgroepen: 10 nanogram PFOA en 20 nanogram PFOS (indien de HBM-II-waarde wordt overschreden, is een aanzienlijke gezondheidsverslechtering mogelijk, maar doet die zich mogelijkerwijs niet voor wegens de rol die de individuele factoren daarbij spelen)5. Uit een door de Europese Commissie gevraagde evaluatie door de EFSA blijkt het volgende: "les estimations de l'exposition pour la majorit des groupes de population (ge) ont dpass la DHT de 4,4 ng/kg p.c. (NVDR : ng per kilo lichaamsgewicht) par jour, ce 4 "PFAS in food: EFSA assesses risks and sets tolerable intake" [en ligne], European Food Safety Authority, 2020, disponible sur https://www.efsa.europa.eu/en/news/pfas-food-efsa-assesses -risks-and-sets-tolerable-intake. 5 "Schwerpunkt: PFAS, Gekommen, um zu bleiben", Umweltbundesamt, 2020, p.32-33. 4 "PFAS in food: EFSA assesses risks and sets tolerable intake" [online], European Food Safety Authority, 2020, beschikbaar op https://www.efsa.europa.eu/en/news/pfas-food-efsa-assesses -risks-and-sets-tolerable-intake. 5 "Schwerpunkt: PFAS, Gekommen, um zu bleiben", Umweltbundesamt, 2020, blz.32-33. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE DOC 55 2260/001 7 ce qui indique un problme de sant"6. L'Agence fdrale allemande pour l'environnement (Umweltbundesamt), quant elle, estime que plus de 20% des enfants et des adolescents allemands examins, gs de 3 17ans, dpassent l'indice toxicologique HBM-I et qu'environ 0,2% d'entre eux dpassent l'indice HBM-II7. L'agence nationale Sant publique France, enfin, rvle que la contamination aux PFAS est gnralise au sein de la population franaise et que prs de 58% des adultes examins, gs de 18 74ans, ont des concentrations de PFOA suprieures l'indice HBM-I, et qu'environ 40% d'entre eux prsentent des valeurs en PFOS suprieures ce mme indice8. Prcisons que les donnes toxicologiques actuellement disponibles au sujet des PFAS ne concernent qu'une part rduite de l'ensemble des substances perfluoroalkyles et polyfluoroalkyles (le PFOA, le PFOS et leurs drivs tant les substances les plus tudies)9. Cependant, ces donnes sont aujourd'hui suffisantes pour considrer les qui indique un problme de sant"6. Het Duitse federale milieuagentschap (Umweltbundesamt) schat dan weer dat bij meer dan 20% van de Duitse kinderen en adolescenten tussen 3 en 17jaar de toxicologische HBM-I-indicator wordt overschreden en bij ongeveer 0,2% de HBM-II- indicator7. Het Franse volksgezondheidsagentschap Sant publique France geeft tot slot aan dat zowat de hele Franse bevolking besmet is met PFAS en dat bijna 58% van de onderzochte volwassenen tussen 18 en 74jaar hogere PFOA-concentraties dan de HBM-I-indicator te zien geeft, terwijl ongeveer 40% van de betrokkenen hogere PFOS-waarden dan diezelfde indicator vertoont8. Er dient te worden gepreciseerd dat de thans beschikbare toxicologische gegevens over de PFAS slechts betrekking hebben op een klein deel van alle perfluoralkyl- en polyfluoralkylstoffen (met de PFOA, de PFOS en de derivaten als meest bestudeerde stoffen)9. Toch volstaan die gegevens vandaag om de PFAS als een 6 Voir l'avis crit rendu le 18.022021 par M. Christophe Wolff, Policy Officer au sein de l'EFSA, eu gard la proposition de rsolution visant plus de transparence au sujet de la production et de l'usage des PFAS dpose auprs de la Chambre des reprsentants de Belgique par M. Daniel Senesael et consorts (DOC 55 1546/001). Notons que M. Wolff se rfre ici l'avis de l'EFSA "Risk to human health related to the presence of perfluoroalkyl substances in food" publi le 17.092020. Ajoutons que M. Wolff prcise que "de nombreuses incertitudes dans l'valuation des risques ont t identifies et discutes dans l'avis. Par exemple, les donnes d'occurrence disponibles taient limites pour certaines PFAS et pour plusieurs groupes d'aliments. En outre, de nombreux rsultats d'occurrence taient infrieurs au niveau de dtection/quantification, ce qui indique l'utilisation de mthodes d'analyse peu sensibles. Ces points peuvent avoir conduit une sous-estimation ou une surestimation de l'exposition. Il y avait un manque d'tudes de toxicit animale, mcanistes et pidmiologiques humaines, pour de nombreuses PFAS. Dans l'ensemble, le panel CONTAM a estim que l'impact des incertitudes sur l'valuation des risques pour la somme de PFOA, de l'FPNA, des PFHxS et du PFOS tait lev.". COLLECTIF, "Scientific Opinion on the risk to human health related to the presence of perfluoroalkyl substances in food" in EFSA Journal, 2020. 7 "Schwerpunkt: PFAS, Gekommen, um zu bleiben", op.cit., p.33. 8 "Imprgnation de la population franaise par les composs perfluors", Programme national de biosurveillance, Esteban 2014-2016, op.cit., p.1, 24. 9 Notons, titre exemplatif, que les bases de donnes de l'Agence europenne des produits chimiques (ECHA), laquelle est notamment charge de la mise en application du rglement concernant l'enregistrement, l'valuation et l'autorisation des produits chimiques REACH, contient des informations sur environ 2000 des 6000 PFAS prsents sur le march de l'Union europenne. Substances perfluoroalkyles (PFAS) [en ligne], ECHA, disponible sur https://echa.europa.eu/fr/hot-topics/perfluoroalkyl-chemicals-pfas. 6 Zie het schriftelijk advies dat op 18februari 2021 door de heer Christophe Wolff, Policy Officer bij de EFSA, werd uitgebracht in verband met het in de Kamer van volksvertegenwoordigers door de heer Daniel Senesael c.s. ingediende voorstel van resolutie betreffende meer transparantie inzake de productie en het gebruik van PFAS (zie DOC55 1546/001). Er zij op gewezen dat de heer Wolff in dezen verwijst naar het op 17september 2020 gepubliceerde EFSA-advies "Risk to human health related to the presence of perfluoroalkyl substances in food". Daaraan dient te worden toegevoegd dat de heer Wolff preciseert dat "de nombreuses incertitudes dans l'valuation des risques ont t identifies et discutes dans l'avis. Par exemple, les donnes d'occurrence disponibles taient limites pour certaines PFAS et pour plusieurs groupes d'aliments. En outre, de nombreux rsultats d'occurrence taient infrieurs au niveau de dtection/quantification, ce qui indique l'utilisation de mthodes d'analyse peu sensibles. Ces points peuvent avoir conduit une sous-estimation ou une surestimation de l'exposition. Il y avait un manque d'tudes de toxicit animale, mcanistes et pidmiologiques humaines, pour de nombreuses PFAS. Dans l'ensemble, le panel CONTAM a estim que l'impact des incertitudes sur l'valuation des risques pour la somme de PFOA, de l'FPNA, des PFHxS et du PFOS tait lev.". Zie voorts COLLECTIEF, "Scientific Opinion on the risk to human health related to the presence of perfluoroalkyl substances in food", in EFSA Journal, 2020. 7 "Schwerpunkt: PFAS, Gekommen, um zu bleiben", op.cit., blz.33. 8 "Imprgnation de la population franaise par les composs perfluors", Programme national de biosurveillance, Esteban 2014-2016, op.cit., blz.1, 24. 9 Bij wijze van voorbeeld zij erop gewezen dat de databanken van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA), dat met name is belast met de tenuitvoerlegging van Verordening inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH), informatie bevatten over ongeveer 2 000 van de 6 000 PFAS op de EU-markt. Zie voorts: "Perfluoralkyl bevattende chemische stoffen (PFAS)" [online], ECHA, beschikbaar op https://echa.europa.eu/nl/hot -topics/perfluoroalkyl-chemicals-pfas. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE 8 DOC 55 2260/001 PFAS comme un groupe de substances proccupant, tant donn les risques sanitaires qui leur sont attachs. 3.Actions entreprises en Europe Enfin, la convention internationale de Stockholm sur les polluants organiques persistants du 22mai 2001, qui prvoit des restrictions concernant la production et l'utilisation des PFAS, ainsi que l'limination de certaines autres substances, a t signe et ratifie par la Communaut europenne et par ses tats membres. En 2009, le PFOS et ses drivs ont t inscrits l'annexe B (restrictions) de la Convention de Stockholm prcite en vue de limiter leur utilisation. Depuis lors, leur production, leur utilisation et leur mise sur le march ont fait l'objet d'importantes restrictions par l'Union europenne via le rglement concernant les polluants organiques persistants (POP)10. En 2019, les PFOA ont t placs l'annexe A (limination) de la convention de Stockholm prcite. L'Union europenne a ds lors interdit l'utilisation de PFOA, sauf drogation, au titre du rglement POP prcit. Paralllement au rglement POP prcit, le rglement europen concernant l'enregistrement, l'valuation et l'autorisation des substances chimiques (REACH)11 adopt en 2006 et amend depuis lors, restreint galement la production, l'utilisation et la mise sur le march de certains PFAS. Le rglement europen 1272/2008 relatif la classification, l'tiquetage et l'emballage des substances et des mlanges (CLP) prvoit une classification et l'obligation d'tiquetage pour quelques PFAS, dont le PFOA et le PFNA. ??? Enfin, le rglement 649/2012 du Parlement europen et du Conseil concernant les exportations et importations 10 Rglement 2019/1021 du Parlement europen et du Conseil du 20juin 2019 concernant les polluants organiques persistants (POP). 11 Rglement (CE) no 1907/2006 du Parlement europen et du Conseil du 18dcembre 2006 concernant l'enregistrement, l'valuation et l'autorisation des substances chimiques, ainsi que les restrictions applicables ces substances (REACH), instituant une agence europenne des produits chimiques, modifiant la directive 1999/45/CE et abrogeant le rglement (CEE) no 793/93 du Conseil et le rglement (CE) no 1488/94 de la Commission ainsi que la directive 76/769/CEE du Conseil et les directives 91/155/ CEE, 93/67/CEE, 93/105/CE et 2000/21/CE de la Commission. zorgwekkende groep van stoffen te beschouwen, gezien de gezondheidsrisico's die eraan verbonden zijn. 3.In Europa ondernomen acties Tot slot behelst de Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants van 22mei 2001 beperkingen inzake de productie en het gebruik van PFAS, alsook de uitbanning van sommige andere stoffen. De Europese Unie en de lidstaten hebben dat verdrag ondertekend en geratificeerd. In 2009 werden de PFOS en de derivaten daarvan opgenomen in bijlage B (beperkingen) van het bovengenoemde Verdrag van Stockholm, zulks met het oog op de beperking van het gebruik ervan. Sindsdien zijn de productie, het gebruik en het op de markt brengen van die stoffen door de Europese Unie aan strenge beperkingen onderworpen door middel van de Verordening betreffende persistente organische verontreinigende stoffen (POP)10. In 2019 werden de PFOA opgenomen in bijlage A (uitbanning) van het Verdrag van Stockholm. De Europese Unie heeft derhalve de aanwending van PFOA verboden, tenzij er op grond van de bovengenoemde POP-Verordening een uitzondering voor is gemaakt. Parallel met voormelde POP-verordening worden de productie, het gebruik en het op de markt brengen van bepaalde PFAS-stoffen beperkt, op grond van de in 2006 aangenomen en sindsdien bijgewerkte Verordening inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH)11. Enkele PFAS-stoffen, waaronder PFOA en PFNA, worden in klassen ingedeeld en krijgen verplicht een etiket, op grond van Verordening (EG) nr.1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16december 2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels, tot wijziging en intrekking van de Richtlijnen 67/548/EEG en 1999/45/EG en tot wijziging van Verordening (EG) nr.1907/2006. Bij Verordening (EU) nr.649/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4juli 2012 betreffende de 10 Verordening (EU) 2019/1021 van het Europees Parlement en de Raad van 20juni 2019 betreffende persistente organische verontreinigende stoffen (POP's). 11 Verordening (EG) nr.1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen, houdende wijziging van Richtlijn 1999/45/EG en houdende intrekking van Verordening (EEG) nr.793/93 van de Raad en Verordening (EG) nr.1488/94 van de Commissie alsmede Richtlijn 76/769/EEG van de Raad en de richtlijnen 91/155/EEG, 93/67/EEG, 93/105/EG en 2000/21/ EG van de Commissie. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE DOC 55 2260/001 9 de produits chimiques dangereux, instaurant la rgle du consentement pralable inform (PIC)12 rgule l'importation et l'exportation de certains PFAS au sein de l'Union europenne. Ces dernires annes, plusieurs pays europens (l'Allemagne, la Sude, la Norvge, les Pays-Bas et le Danemark) ont propos ou soutenu des restrictions concernant plusieurs PFAS (PFNA et PFHxS, notamment) au titre du rglement REACH. Les restrictions mentionnes ci-dessus concernent des substances dfinies, ou des groupes de PFAS, considrs comme les plus dangereux. Toutefois, en 2020, la Commission europenne, par le biais de sa stratgie pour la durabilit dans le domaine des produits chimiques, a annonc son projet de formuler une proposition d'interdiction des PFAS, pris cette fois en tant que groupe, l'exception des utilisations de PFAS juges essentielles pour la socit13. La proposition de la Commission europenne est attendue pour 2022-2024. 4.La prsence de PFAS dans les emballages alimentaires et la vaisselle jetable Une enqute ralise par neuf ONG portant sur la prsence de PFAS dans prs de 100 emballages alimentaires et produits de vaisselle jetable provenant de plusieurs pays europens a rvl qu'une part importante des emballages avaient t traits avec des PFAS. Ces emballages et produits provenaient de chanes de restauration rapides, de restaurant emporter, de supermarchs et d'entreprises de vente d'emballages alimentaires en ligne. Certaines des analyses ont rvl des taux de PFAS jusqu' 60 fois suprieurs la valeur de rfrence dtermine par l'administration vtrinaire et alimentaire danoise14. L'alimentation est aujourd'hui considre comme l'une des sources principales d'exposition aux PFAS15. La prsence de PFAS dans les emballages alimentaires participe cette forme d'exposition, via le 12 PIC: prior informed consent. 13 Proposition mentionne dans le plan d'action de la Commission figurant dans l'annexe de la communication de la Commission au Parlement europen, au conseil, au comit conomique et social europen et au comit des rgions, intitule "Stratgie pour la durabilit dans le domaine des produits chimiques Vers un environnement exempt de substances toxiques" https://eur -lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:f815479a-0f01-11eb -bc07-01aa75ed71a10001.02/DOC_2&format=PDF. 14 COLLECTIF, "Throwaway Packaging, Forever Chemicals, European wide survey of PFAS in disposable food packaging and tableware", 2021, p.8-9. 15 ABUNADA Ziyad, et al., "An Overview of Per- and Polyfluoroalkyl Substances (PFAS) in the Environment, Source, Fate, Risk and Regulations" in Water, 2020, vol.12. "Imprgnation de la population franaise par les composs perfluors, Programme national de biosurveillance", Esteban 2014-2016, op.cit., p.8. in- en uitvoer van gevaarlijke chemische stoffen werd tot slot de regel inzake de voorafgaande genformeerde toestemming (PIC)12 ingesteld en werden de invoer en de uitvoer van bepaalde PFAS binnen de Europese Unie geregeld. De jongste jaren hebben meerdere Europese landen (Duitsland, Zweden, Noorwegen, Nederland en Denemarken) op de REACH-verordening gestoelde beperkingen met betrekking tot meerdere PFAS (onder meer PFNA en PFHxS) voorgesteld of gesteund. De voormelde beperkingen betreffen welbepaalde stoffen of PFAS-groepen die als de gevaarlijkste worden beschouwd. In 2020 heeft de Europese Commissie via haar strategie ten bate van de duurzaamheid van de chemische producten aangekondigd van plan te zijn een verbod op de (ditmaal als groep beschouwde) PFAS voor te stellen, met een uitzondering voor PFAStoepassingen die als essentieel voor de samenleving worden beschouwd13. Het voorstel van de Europese Commissie wordt verwacht tegen 2022-2024. 4.De aanwezigheid van PFAS in voedingsverpakkingen en in wegwerpvaatwerk Uit een door negen ngo's uitgevoerd onderzoek betreffende de aanwezigheid van PFAS in meer dan 100 voedingsverpakkingen en wegwerpvaatwerkproducten uit meerdere Europese landen is gebleken dat een groot deel van de verpakkingen met PFAS waren behandeld. Die verpakkingen en vaatwerkproducten waren afkomstig van fastfoodketens, afhaalrestaurants, supermarkten en onlineverkopers van voedingsverpakkingen. Sommige analyses hebben aan het licht gebracht dat de PFASinhoud tot 60 keer hoger was dan de door de Deense dienst voor Veterinaire Zaken en Levensmiddelen gehanteerde referentiewaarde14. Voeding wordt thans beschouwd als een van de voornaamste bronnen van blootstelling aan PFAS15. De aanwezigheid van PFAS in voedingsverpakkingen draagt bij tot die blootstelling, 12 PIC: Prior Informed Consent. 13 Voorstel vermeld in het actieplan van de Europese Commissie, opgenomen in de bijlage bij de Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comit en het Comit van de regio's, met als opschrift: "Strategie voor duurzame chemische stoffen - Op weg naar een gifvrij milieu", beschikbaar op https://eur-lex.europa.eu/legal -content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52020DC0667&from=EN. 14 COLLECTIEF, "Throwaway Packaging, Forever Chemicals, European wide survey of PFAS in disposable food packaging and tableware", 2021, blz.8-9. 15 ABUNADA Ziyad, et al., "An Overview of Per- and Polyfluoroalkyl Substances (PFAS) in the Environment, Source, Fate, Risk and Regulations", in Water, 2020, vol.12. "Imprgnation de la population franaise par les composs perfluors, Programme national de biosurveillance", Esteban 2014-2016, op.cit., blz.8. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE 10 DOC 55 2260/001 contact de ces substances avec la nourriture16. De plus, la production des emballages alimentaires contenant des PFAS, ainsi que leur gestion en tant que dchets, participent de plusieurs manires la pollution aux PFAS des eaux, de l'air et de sols (via notamment leurs rejets lors de leur production en usines, leur incinration, ou encore leur rejet en dcharge17). En 2020, le gouvernement danois a publi un dcret stipulant que les matriaux en papier et en carton contenant des PFAS et destins entrer en contact avec des aliments ne peuvent pas tre mis sur le march18. Dans ce cadre, un seuil au-del duquel l'utilisation de PFAS dans les emballages alimentaires rvle une utilisation intentionnelle de PFAS a t dvelopp par l'administration vtrinaire et alimentaire danoise: 20 microgrammes de substance organique fluore par gramme de papier ou de carton, ce qui quivaut 0,5 gramme par dcimtre carr. En de de ce seuil, la pollution aux PFAS due aux emballages est considre comme une pollution de fond non intentionnelle. Cette valeur permet notamment aux entreprises de vrifier si des PFAS n'ont pas t ajouts au papier ou au carton. Le cas chant, l'utilisation d'une protection fonctionnelle excluant la migration de ces substances vers la nourriture est exige19. En 2019, une motion invitant le gouvernement examiner la possibilit d'une interdiction des substances PFAS dans les emballages alimentaires aux Pays-Bas via het contact van die stoffen met het voedsel16. De vervaardiging van voedingsverpakkingen met PFAS, alsook de verwerking ervan als afval, dragen bovendien op meerdere wijzen bij tot de PFAS-vervuiling van water, lucht en bodem (meer bepaald via de uitstoot van die stoffen bij de productie ervan in fabrieken, bij de verbranding ervan, of wanneer ze op vuilnisbelten worden gestort)17. In 2020 heeft de Deense regering een decreet uitgevaardigd, op grond waarvan voor voedingscontact bestemde papieren en kartonnen voorwerpen die PFAS bevatten, niet langer op de markt mogen worden gebracht18. In dat verband heeft de Deense dienst voor Veterinaire Zaken en Levensmiddelen een drempel bepaald waarboven het gebruik van PFAS in voedingsverpakkingen wordt verondersteld bewust te zijn gebeurd; die drempel bedraagt 20 microgram organische fluorstof per gram papier of karton, wat overeenstemt met 0,5 gram per vierkante decimeter. Onder die drempel wordt de vervuiling van PFAS via de verpakkingen beschouwd als onbedoelde achtergrondvervuiling. Door die waarde kunnen de ondernemingen nagaan of al dan niet PFAS werden toegevoegd aan het papier of het karton. In voorkomend geval wordt het gebruik van een functionele bescherming geist, ter voorkoming van migratie van die stoffen naar het voedsel19. In 2019 werd in het Nederlandse Parlement een motie ingediend waarin de regering werd verzocht te onderzoeken of het gebruik van PFAS in voedingsverpakkingen 16 Ibid., p.9. JIAN Jun-Meng, et al., "Global distribution of perfluorochemicals (PFCs) in potential human exposure source-A review" in Environment International, 2017, vol.108. SELTENRICH Nate, "PFAS in Food Packaging: A Hot, Greasy Exposure" in Environmental Health Perspectives, 2020, vol.128. ZABALETA Itsaso, et al., "Occurrence of per- and polyfluorinated compounds in paper and board packaging materials and migration to food simulants and foodstuffs" in Food Chemistry, 2020, vol.321. 17 COLLECTIF, "Throwaway Packaging, Forever Chemicals, European wide survey of PFAS in disposable food packaging and tableware", op.cit., p.33-34. 18 Dcret excutif n 681 sur les matriaux en contact avec les aliments et sur les sanctions pnales en cas d'infraction aux actes de l'UE dans ce domaine, du gouvernement danois, du 25mai 2020, Bekendtgrelse om fdevarekontaktmaterialer og om straffebestemmelser for overtrdelse af relaterede EUretsakter, 25.052020, disponible sur https://www.retsinformation .dk/eli/lta/2020/681, p.2; https://www.sgs.com/en/news/2020 /05/safeguards-07320-denmark-bans-pfas-chemicals-in-food -contact-paper-and-board. 19 "Ban on fluorinated substances in paper and board food contactmaterials (FCM)", 2020, disponible sur https://www .foedevarestyrelsen. dk/ english/ SiteCollectionDocuments/ Kemi%20 og%20foedevarekvalitet/UK-Fact-sheet-fluorinated-substances .pdf, p.1-2. 16 Ibid., blz.9. JIAN Jun-Meng, et al., "Global distribution of perfluorochemicals (PFCs) in potential human exposure source-A review", in Environment International, 2017, vol.108. SELTENRICH Nate, "PFAS in Food Packaging: A Hot, Greasy Exposure" in Environmental Health Perspectives, 2020, vol.128. ZABALETA Itsaso, et al., "Occurrence of per- and polyfluorinated compounds in paper and board packaging materials and migration to food simulants and foodstuffs", in Food Chemistry, 2020, vol.321. 17 COLLECTIEF, "Throwaway Packaging, Forever Chemicals, European wide survey of PFAS in disposable food packaging and tableware", op.cit., blz.33-34. 18 Uitvoeringsdecreet nr.681, van 25mei 2020, van de Deense regering, betreffende de voedingscontactmaterialen en de strafrechtelijke sancties in geval van overtreding van de EUregelgeving ter zake (Bekendtgrelse om fdevarekontaktmaterialer og om straffebestemmelser for overtrdelse af relaterede EUretsakter), beschikbaar op https://www.retsinformation.dk/eli /lta/2020/681, blz.2; https://www.sgs.com/en/news/2020/05 /safeguards- 07320 - denmark- bans- pfas- chemicals- in- food -contact-paper-and-board. 19 "Ban on fluorinated substances in paper and board food contactmaterials (FCM)", 2020, beschikbaar op https://www .foedevarestyrelsen. dk/ english/ SiteCollectionDocuments/ Kemi%20 og%20foedevarekvalitet/UK-Fact-sheet-fluorinated-substances .pdf, blz.1-2. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE DOC 55 2260/001 11 a t dpose au parlement nerlandais20. La secrtaire d'tat nerlandaise l'Infrastructure et la Gestion de l'eau, Stientje van Veldhoven, a indiqu en janvier 2021 que, conformment la demande nonce, son cabinet a ralis les prparatifs pour procder la suppression des autorisations indsirables et que la modification de la lgislation sera initie21. Ainsi que l'a soulign la secrtaire d'tat nerlandaise l'Infrastructure et la Gestion de l'eau dans son courrier, si "les PFAS contenus dans les matires plastiques sont rglements par un rglement europen", "l'autorisation des PFAS dans le papier et le carton, le caoutchouc et les revtements est rglemente au niveau national"22. Rcemment, la ministre des Soins mdicaux nerlandaise a communiqu qu'un amendement introduit par voie lgislative interdira la prsence de PFAS dans les emballages alimentaires partir du 1erjanvier 2022. Cette interdiction portera sur la prsence de quatre des cinq PFAS actuellement autoriss aux Pays-Bas dans les emballages alimentaires; la prsence des autres PFAS dans les emballages alimentaires n'tant pas autorise23. Notons ici que des alternatives aux PFAS utiliss dans les emballages alimentaires existent et peuvent tre utilises grande chelle24. Enfin, soulignons que, le 1erjuillet 2021, le parlement fdral belge a adopt une proposition de rsolution demandant au gouvernement d'investiguer la mise en place d'un tiquetage pour les PFAS et les produits contenant des PFAS lis aux missions et risques les plus importants, de raliser des tests toxicologiques portant sur les PFAS ou encore de dfendre l'adoption de in Nederland kon worden verboden20. In januari 2021 heeft de toenmalige Nederlandse staatsecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, mevrouw Stientje van Veldhoven, aangegeven dat haar kabinet, overeenkomstig het geformuleerde verzoek, de voorbereidingen had getroffen om de ongewenste toelatingen op te heffen en dat de wetswijziging daartoe zou worden opgestart21. Zoals de Nederlandse staatssecretaris voor Infrastructuur en Waterstaat in haar brief heeft benadrukt, is "PFAS in kunststof (...) geregeld in een Europese regeling" maar is de "toelating van PFAS in papier en karton, rubber en deklagen (...) nationaal geregeld."22 Onlangs heeft de Nederlandse minister voor Medische Zorg meegedeeld dat een via het parlement ingediend amendement de aanwezigheid van PFAS in voedingsverpakkingen zal verbieden met ingang van 1januari 2022. Dat verbod zal slaan op vier van de vijf PFAS-stoffen die momenteel in Nederland in voedingsverpakkingen zijn toegestaan; de andere PFAS-stoffen mogen immers niet in die verpakkingen aanwezig zijn.23 Er zij opgemerkt dat er voor de PFAS-stoffen in voedingsverpakkingen alternatieven bestaan die op grote schaal kunnen worden gebruikt.24 Tot slot wijzen we erop dat het Belgische Federaal Parlement op 1juli 2021 een resolutie heeft aangenomen waarbij het de regering verzoekt om te onderzoeken hoe een etikettering kan worden toegepast voor de PFAS-stoffen en voor de producten die met de hoogste emissies en risico's worden geassocieerd, alsook om toxicologische tests inzake PFAS te verrichten en 20 Motie van het lid Krger, Kamerstuk 32793-441, 11.092019, disponible sur https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32793 -441.html. 21 Kamerbrief over advies over EFSA opinie over PFAS, reactie op moties en herinspectie Chemours, 2021, disponible sur https:// www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/01/18/ pfas-advies-over-efsa-opinie-en-reactie-op-moties, p.3. 22 Ibid. 23 Beantwoording Kamervragen over PFAS in voedselverpakkingen, 2021, disponible sur https://www.rijksoverheid.nl/documenten/ kamerstukken/2021/07/01/beantwoording-kamervragen-over -pfas-in-voedselverpakkingen, p.1. Vermindering blootstelling aan PFAS na de EFSA-opinie, 2021, disponible sur https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail ?id=2021Z09899&did=2021D21796, p.2-3. 24 Voir ce sujet: COLLECTIF, "Throwaway Packaging, Forever Chemicals, European wide survey of PFAS in disposable food packaging and tableware", op.cit., p.34-36. Notons galement que l'entre en vigueur du dcret danois offre une preuve pratique des possibilits d'utilisation d'alternatives aux PFAS dans les emballages alimentaires. 20 Motie van het lid Krger, Kamerstuk 32793-441, 11september 2019, beschikbaar op https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ kst-32793-441.html. 21 Kamerbrief over advies over EFSA opinie over PFAS, reactie op moties en herinspectie Chemours, 2021, beschikbaar op https:// www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/01/18/ pfas-advies-over-efsa-opinie-en-reactie-op-moties, blz.3. 22 Ibid. 23 Beantwoording Kamervragen over PFAS in voedselverpakkingen, 2021, beschikbaar op: https://www.rijksoverheid.nl/documenten /kamerstukken/2021/07/01/beantwoording-kamervragen-over -pfas-in-voedselverpakkingen, blz.1. Vermindering blootstelling aan PFAS na de EFSA-opinie, 2021, beschikbaar op: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/ detail?id=2021Z09899&did=2021D21796, blz.2-3. 24 Zie in dit verband: COLLECTIF, "Throwaway Packaging, Forever Chemicals, European wide survey of PFAS in disposable food packaging and tableware", op.cit., blz.34-36. Overigens zal de inwerkingtreding van het Deense decreet in de praktijk duidelijk maken welke alternatieve gebruiksmogelijkheden er zijn voor PFAS in voedingsverpakkingen. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE 12 DOC 55 2260/001 rgles portant interdiction de l'usage de l'Ecolabel pour les produits contenant des PFAS au niveau europen25. 5.Objet de la proposition de rsolution Considrant les risques sanitaires causs par les PFAS, l'exposition et la pollution aux PFAS due leur prsence dans les emballages alimentaires, les initiatives engages au niveau europen, les mesures prises au Danemark et aux Pays-Bas en vue d'interdire la prsence de PFAS dans les emballages alimentaires, il semble aujourd'hui ncessaire que la Belgique s'engage en faveur de l'interdiction de la mise sur le march d'emballages alimentaires qui ont fait l'objet d'un traitement aux PFAS. Dans ce cadre, la norme dveloppe par l'administration vtrinaire et alimentaire danoise parat tre celle dont l'utilisation est la plus pratique et la plus efficace. Daniel SENESAEL (PS) Malik BEN ACHOUR (PS) Mlissa HANUS (PS) Patrick PRVOT (PS) Herv RIGOT (PS) Laurence ZANCHETTA (PS) Christophe LACROIX (PS) Leslie LEONI (PS) Kris VERDUYCKT (Vooruit) Karin JIROFLE (Vooruit) voorts om op Europees niveau te ijveren voor regels die het gebruik van het ecolabel voor PFAS-houdende producten verbieden.25 5.Strekking van dit voorstel van resolutie Met verwijzing naar de gezondheidsrisico's die PFAS meebrengen, naar de blootstelling aan en de verontreiniging door PFAS als gevolg van de aanwezigheid ervan in voedingsverpakkingen, naar de initiatieven op Europees niveau en naar de maatregelen in Denemarken en Nederland om de aanwezigheid van PFAS in voedingsverpakkingen te verbieden, wordt gevraagd dat Belgi vandaag het engagement aangaat om het op de markt brengen van met PFAS bewerkte voedingsverpakkingen te verbieden. In dit verband lijkt de norm die door de Deense dienst voor Veterinaire Zaken en Levensmiddelen is uitgewerkt, het meest werkbaar en doeltreffend te zijn. 25 Rsolution visant plus de transparence au sujet de la production et de l'usage des PFAS, adopte le 1erjuillet 2021, DOC55 1546/005. 25 Resolutie betreffende meer transparantie inzake de productie en het gebruik van PFAS, aangenomen op 1juli 2021, DOC55 1546/005. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE DOC 55 2260/001 13 PROPOSITION DE RSOLUTION VOORSTEL VAN RESOLUTIE La Chambre des reprsentants, A.vu la signature par la Belgique de la convention de Stockholm sur les polluants organiques persistants du 22mai 2001 et sa ratification par la Belgique, le 25mai 2006; B.vu le rglement 1907/2006 du Parlement europen et du Conseil du 18dcembre 2006 concernant l'enregistrement, l'valuation et l'autorisation des substances chimiques, ainsi que les restrictions applicables ces substances (REACH), instituant une Agence europenne des produits chimiques; C.vu le rglement 2019/1021 du Parlement europen et du Conseil du 20juin 2019 concernant les polluants organiques persistants (POP); D.vu le rglement 1272/2008 du Parlement europen et du Conseil du 16dcembre 2008 relatif la classification, l'tiquetage et l'emballage des substances et des mlanges; E.vu le rglement 649/2012 du Parlement europen et du Conseil du 4juillet 2012 concernant les exportations et importations de produits chimiques dangereux; F.vu la proposition de la Commission de l'Union europenne visant limiter les PFAS au titre du rglement REACH pour toutes les utilisations non essentielles y compris dans les produits de consommation, prvue pour la priode 2022-202426; G.vu le dcret excutif n 681 sur les matriaux en contact avec les aliments et sur les sanctions pnales en cas d'infraction aux actes de l'UE dans ce domaine, du gouvernement danois, du 25mai 202027. De Kamer van volksvertegenwoordigers, A.gelet op de ondertekening door Belgi van het Verdrag van Stockholm inzake persistente organische verontreinigende stoffen van 22mei 2001 en de ratificatie ervan door Belgi op 25mei 2006; B.gelet op Verordening 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen; C.gelet op Verordening 2019/1021 van het Europees Parlement en de Raad van 20juni 2019 betreffende persistente organische verontreinigende stoffen (POP); D.gelet op Verordening 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16december 2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels; E.gelet op Verordening 649/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4juli 2012 betreffende de in- en uitvoer van gevaarlijke chemische stoffen; F.gelet op het voorstel van de Europese Commissie om PFAS in het kader van de REACH-verordening te beperken in alle niet-essentile toepassingen, ook in consumentenartikelen, in uitzicht gesteld voor de periode 2022-202426; G.gelet op het uitvoerend decreet van de Deense regering van 25mei 2020 over materialen die in contact komen met voedsel en over de strafsancties bij inbreuk op de ter zake vigerende EU-regelgeving27; 26 Proposition mentionne dans le plan d'action de la Commission figurant dans l'annexe de la communication de la Commission au Parlement europen, au conseil, au comit conomique et social europen et au comit des rgions, intitule "Stratgie pour la durabilit dans le domaine des produits chimiques Vers un environnement exempt de substances toxiques" https://eur -lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:f815479a-0f01-11eb -bc07-01aa75ed71a10001.02/DOC_2&format=PDF. 27 Bekendtgrelse om fdevarekontaktmaterialer og om straffebestemmelser for overtrdelse af relaterede EU-retsakter, 25.052020, disponible sur https://www.retsinformation.dk/eli/lta /2020/681; https://www.sgs.com/en/news/2020/05/safeguards -07320-denmark-bans-pfas-chemicals-in-food-contact-paper -and-board. 26 Voorstel in het actieplan van de Commissie dat als bijlage is opgenomen bij de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comit en het Comit van de Regio's, met als titel "Strategie voor duurzame chemische stoffen - Op weg naar een gifvrij milieu", https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:f815479a-0f01 -11eb-bc07-01aa75ed71a10021.02/DOC_2&format=PDF. 27 Bekendtgrelse om fdevarekontaktmaterialer og om straffebestemmelser for overtrdelse af relaterede EU-retsakter, 25mei 2020, beschikbaar op https://www.retsinformation.dk/eli/ lta/2020/681; https://www.sgs.com/en/news/2020/05/safeguards -07320-denmark-bans-pfas-chemicals-in-food-contact-paper -and-board. CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE 14 DOC 55 2260/001 Demande au gouvernement fdral: 1.d'interdire la mise sur le march d'emballages en papier et en carton destins entrer en contact avec des denres alimentaires et dans lesquels des PFAS ont t utiliss, par le biais de la mise en place d'un seuil (20 microgrammes de substance organique fluore par gramme de papier ou de carton) devant tre respect lors de la mise sur le march; 2.de soutenir activement l'interdiction de la prsence de PFAS dans les emballages alimentaires au niveau europen. 21septembre 2021 Daniel SENESAEL (PS) Malik BEN ACHOUR (PS) Mlissa HANUS (PS) Patrick PRVOT (PS) Herv RIGOT (PS) Laurence ZANCHETTA (PS) Christophe LACROIX (PS) Leslie LEONI (PS) Kris VERDUYCKT (Vooruit) Karin JIROFLE (Vooruit) Verzoekt de federale regering: 1.een verbod in te stellen op het op de markt brengen van papieren en kartonnen verpakkingen die bestemd zijn om met levensmiddelen in contact te komen en waarin PFAS aanwezig zijn, door met name te voorzien in een grenswaarde (20 microgram gefluoreerde organische stof per gram papier of karton) die bij het op de markt brengen in acht moet worden genomen; 2.op Europees niveau actief steun te verlenen aan het verbod op de aanwezigheid van PFAS in voedingsverpakkingen. 21september 2021 CHAMBRE 4e SESSION DE LA 55e LGISLATURE 2021 2022 K AMER 4e ZITTING VAN DE 55e ZITTINGSPERIODE Imprimerie centrale - Centrale drukkerij